بررسی مفهوم رقابت ‏پذیری با رویکرد نوآوری در اقتصاد دانش‏بنیان برای کشورهای منتخب

  • نویسندگان

    • مسعود قاراخانی ده‌سرخی *ـ دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ MBA، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
    • ام‌البنین آقاخانی ـ دانشجوی کارشناسی ارشد رشتۀ مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
    • اشرف‌السادات پسندیده ـ دکتری رشتۀ مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
  • چکیده

    مفهوم رقابت‏پذیری در اقتصاد جهانی به‌عنوان مفهومی کلیدی برای مقایسه و ارزیابی وضعیت رقابتی اقتصادهای کشورهای مختلف مطرح است. از طرفی، در دنیای کنونی محرک‏ها و تقویت‏کننده‏های متنوعی برای افزایش رقابت‏پذیری در سطح کلان، به‌خصوص در اقتصادهای دانش‏بنیان وجود دارد که از اصلی‏ترین تقویت‏کننده‏ها در این نوع اقتصادها، نوآوری است. هدف از تحقیق حاضر، بررسی تأثیر نوآوری بر رقابت‏پذیری است. در این راستا با استفاده از دو شاخص رقابت‏پذیری و نوآوری جهانی، تأثیر نوآوری بر رقابت‏پذیری برای 31 کشور منتخب با استفاده از روش پانل‌دیتا بررسی شد. همچنین با توجه به تأکید اسناد بالادستی و چشم‏انداز 1404 ایران برای رسیدن به رتبۀ اول اقتصاد دانش‏بنیان در منطقه و محور قرار‌دادن رقابت‏پذیری اقتصاد و نوآوری، مقایسه‏ای از وضعیت ایران با کشورهای برتر خاورمیانه در دو شاخص رقابت‏پذیری و نوآوری جهانی انجام گرفت تا وضعیت ایران در برابر کشورهای برتر خاورمیانه مشخص شود. داده‏های استفاده‌شده برای سال‏های 2009 تا 2016، از گزارش‏های سالانۀ مجمع جهانی اقتصاد و شاخص نوآوری جهانی استخراج شد. نتایج این پژوهش نشان داد ایران در شاخص نوآوری جهانی در حال ارتقای رتبه در منطقه است. همچنین نتایج تحلیل پانل‌دیتا بیان‌کنندۀ آن است که شاخص نوآوری جهانی در کشورهای منتخب تأثیر مثبت و معناداری بر شاخص رقابت‏پذیری جهانی داشته‏ است.