فهم و تبیین پدیدۀ «پشیمانی استراتژیکِ سازمانی»

  • نویسندگان

    • شهریار عزیزی ـ دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
    • بهمن حاجی‏پور ـ دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکدۀ مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
    • حسن دانایی‏فرد ـ استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
    • رضا قنبرزاده میاندهی* ـ دانشجوی دکتری مدیریت سیاست‌گذاری بازرگانی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

    * نویسندۀ مسئول: رضا قنبرزاده میاندهی E-mail: Gh_reza18@yahoo.com

  • چکیده

    پشیمانی زمانی اتفاق می‌افتد که گزینۀ انتخاب‌شده توسط شخص، بهترین گزینۀ ممکن نباشد و امکان تغییر تصمیم نیز وجود نداشته باشد. هر زمان سازمان و مدیران آن در موقعیت تصمیم‏گیری قرار گیرند و به ‌بیان دیگر مجبور باشند از بین چند گزینۀ موجود، یکی را انتخاب کنند (گلوگاه‏های استراتژیک)، زمینه برای بروز پدیدۀ پشیمانی مدیریت استراتژیک فراهم خواهد شد. از طرفی، نگاهی دقیق به پیشینۀ مطالعات انجام‌شده در حوزۀ مدیریت استراتژیک نشان می‌دهد تا کنون تمرکز اصلی روی فرایند‏ها و الگوهای قبل و هنگام انتخاب استراتژی (جست‌وجو و تحلیل اطلاعات) و روش‏های اجرا، ارزیابی و کنترل استراتژی بوده است و به‌ندرت مشاهده می‏شود که به مراحل پس از انتخاب و اجرای استراتژی و پیامدهای آن برای سازمان پرداخته شده باشد. ‌مسلم ‌این است که در جعبۀ سیاه ذهن مدیر اتفاقات و فرایندهایی روی می‏دهد که در نهایت به انتخاب یک گزینه از بین گزینه‏های موجود منجر می‏شود. همین انتخاب می‏تواند زمینه‏ساز ظهور پدیدۀ پشیمانی استراتژیک برای سازمان شود. از این‌رو، در این پژوهش درصدد هستیم ضمن ارائۀ مباحثی در حوزۀ پشیمانی استراتژیک سازمانی و موقعیت‏های مستعد برای بروز آن، زمینه را برای ورود علمیِ این پدیده به حوزۀ مدیریت استراتژیک و در نهایت تئوریزه‌کردن آن فراهم کنیم. انتظار می‏رود حرکت در این مسیر در نهایت اطلاعات ارزشمندی در اختیار مدیران عالی شرکت‏ها و سازمان‏ها قرار دهد و بر‌اساس چارچوبی منطقی، شیوۀ تصمیم‏گیری صحیح در نقاط مستعد برای بروز پدیدۀ یادشده را تجویز کند.