تدوین راهبردهای توسعۀ بندرانزلی با استفاده از تکنیک SWOT و ماتریس کمّی برنامه‌ریزی استراتژیک (QSPM)

  • نویسندگان

    • حمزه امین طهماسبی* ـ استادیار مهندسی صنایع، دانشگاه گیلان، رودسر، ایران
    • محدثه پهلوان ـ دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، مؤسسۀ آموزش عالی و غیرانتفاعی راهبرد شمال، رشت، ایران
    • سیده مائده شفیعی ـ دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت صنعتی، مؤسسۀ آموزش عالی و غیرانتفاعی راهبرد شمال، رشت، ایران

    * نویسندۀ مسئول: حمزه امین طهماسبی E-mail: amintahmasbi@guilan.ac.ir

  • چکیده

    این تحقیق با هدف شناسایی و ارزیابی مهم‌ترین عوامل استراتژیک داخلی و خارجی بندرانزلی به‎منظور تدوین انواع راهبردهای توسعه‌ای قابل اجرا برای این بندر شمالی انجام شده است. روش تحلیل و ارزیابی در پژوهش حاضر رویکرد ترکیبی با استفاده از تکنیک تحلیل سوات و بهره‌مندی از ماتریس کمی برنامه‌ریزی استراتژیک است. نتایج ماتریس ارزیابی عوامل داخلی نشان می‌دهد بین عوامل داخلی، وجود طرح‌های توسعۀ در دست اجرا در بندر انزلی (48/0)، بالاترین قوت آن است؛ در حالیکه عدم برقراری زنجیرۀ ارتباط الکترونیکی در حوزۀ حمل و نقل در بخش‌های مرتبط (06/0) و نداشتن اختیارات کافی برای تنظیم تعرفه‌های بندری (08/0)، از مهم‌ترین ضعف‎ها در بندر انزلی شناخته شده است. همچنین بررسی جدول ارزیابی عوامل خارجی نشان می‌دهد وجود بازارهای محلی، ملی، منطقه‌ای و ترانزیتی کالا (51/0) و وجود ذخایر نفت و گاز در کشورهای منطقۀ‌ دریای خزر (45/0)، مهم‎ترین فرصت‌ها و اعمال محدودیت‌های فرامنطقه‌ای برای جایگزینی حمل و نقل دریایی و ترانزیتی کالا از مسیر ایران (08/0)، مهم‎ترین تهدید در بین عوامل خارجی است. تحلیل موقعیت و تشکیل ماتریس ارزیابی عوامل داخلی خارجی (IE) بندر انزلی را در منطقۀ راهبردهای تهاجمی (SO) نشان می­دهد. در انتها به‎منظور اولویت­بندی راهبردهای تعیین‎شده، از روش ماتریس کمی برنامه‎ریزی استراتژیک استفاده شده است. در این راستا از بین پنج راهبرد انتخاب‎شده، توسعه و ساخت اسکله‎های جدید (87/6) و توسعۀ پذیرش کشتی‎های بزرگ (22/6)، توسعۀ خرید اراضی پس‎کرانه (45/5)، توسعۀ حرکت به سمت بنادر نسل دوم و سوم (58/4) و توسعه و راه‎اندازی ترمینال چهار (19/4) به‎ترتیب بیشترین اولویت را کسب کردند.