طراحی مدل تفکر استراتژیک برای دستیابی به مدل کسب‎وکار بنگاه صنعتی با رویکرد مدل‎سازی ساختاری تفسیری

  • نویسندگان

    • علی اصغر شیره پزآرانی *ـ دانشجوي دکتری مدیریت بازرگانی، مرکز دکتری دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

    * نویسندۀ مسئول: علی اصغر شیره‎پز آرانی E-mail: shirepaz58@gmail.com

  • چکیده

    دستیابی به جایگاه رقابتی مطلوب و کسب بازده سرمایه‎گذاری بالاتر از متوسط سطح صنعت با مدل کسب‎وکار مناسب امکان‎پذیر است. تفکر استراتژیک نیز به‎معنای توانایی متحدکردن بینش­ها با یکدیگر برای خلق مدل کسب‎وکار نوآورانه‎ای است که رویکرد منطقی و همگرا را با رویکرد خلاقانه و واگرا برای ارتقای مزیت رقابتی و خلق ارزش برای مشتریان ترکیب می‌کند و بنگاه را در صنعت در جایگاه منحصربه‎فردی قرار می‎دهد. در این پژوهش، با مطالعۀ ادبیات تحقیق و بر اساس روش دلفی، مؤلفه‎های تفکر استراتژیک در بنگاه‎های صنعتی شناسایی شدند. در مرحلۀ بعد با استفاده از فرایند مدل‎سازی تفسیری ـ ساختاری، روابط بین مؤلفه‎ها به‎دست آمد و مدل تفکر استراتژیک برای خلق مدل کسب‎وکار نوآورانه ارائه شد. نتایج پژوهش حاضر نشان می­دهد مؤلفه‎های زمینه‎ای در قالب دو بعد اصلی مدل ذهنی (باورهای ارزشی و باورهایی در خصوص عوامل ویژۀ صنعت و عوامل ویژۀ بنگاه) و بستر فردی و سازمانی حامی گفتمان استراتژیک، بر تفکر استراتژیک اثر می­گذارند. مؤلفه‎های محتوایی تفکر استراتژیک شامل تشخیص استراتژیک (درک زمینۀ کنونی کسب‎وکار و فرایند شناسایی الگوهای بازار و عرصه‎های مشتری و رقیب)، مدل کسب‎وکار و مؤلفه‎های فرایندی شامل چشم‎انداز روشن و نوآورانه، انعطاف‎پذیری، تفکر سیستمی و یادگیری و شهود مبتنی بر تجربه است که به خلق سیستمی از استراتژی برای دستیابی به مزیت رقابتی منجر می‎شود.