ارائۀ چارچوبی برای الزامات کليدی پياده‌سازي موفق نقشۀ جامع علمی کشور

  • نویسندگان

    • محمد‌باقر رستمی*ـ دانشجوي دکتري مديريت آينده‏پژوهي، دانشگاه عالي دفاع ملي، تهران، ایران
    • محمد‌رضا مخبر دزفولی ـ استاد دانشگاه تهران، تهران، ایران

    * نویسندۀ مسئول: محمد‌باقر رستمی E-mail: mbrostami@gmail.com

  • چکیده

    مرحلۀ پياده‌سازي از اساسي‌ترين و پر‌چالش‌ترين مراحل فرايند مديريت راهبردی است و در اين خصوص پیاده‌سازي ناموفق برنامه‌های راهبردي تدوين‌شده به‌خصوص در حوزۀ برنامه‌های راهبردی علم و فناوری، از جمله مشکلاتي است که تقريباً همۀ کشورها با آن مواجه‌اند و در اين خصوص هزينه‌هاي ‌جبران‌نشدني را پرداخت ‌می‌کنند. اين مقاله در تلاش است ضمن بررسي عوامل مؤثر بر موفقيت ‌پیاده‌سازی برنامه‌های راهبردی، به ارائۀ چارچوبی برای الزامات پياده‌سازي موفق نقشة جامع علمی در کشور بپردازد. در اين پژوهش‌ با انجام مطالعات اکتشافي و با استفاده از روش کیفی تحلیل محتوا و از طریق مصاحبه با صاحب‌نظران حوزۀ علم و فناوری انجام شده است که از طریق به‌کارگیری و اعمال نظرات تکمیلی و اصلاحی خبرگان، چارچوب ارائه‌شده اعتبار لازم را یافت. این چارچوب داراي سیزده عامل ترویج و ‌گفتمان‌سازی، تهیه و تصویب برنامه‌های عملیاتی برای پیاده‌سازی نقشه، تدوین برنامۀ پیاده‌سازی نقشه به‌عنوان ساز‌وکار تحقق اهداف نقشه، اتصال بین نقشه و عملکرد، بودجه و پاداش دستگاه‌ها، تخصيص بودجه و تسهيل و تأمين منابع، تربیت و تقویت مهارت نیروهای اجرایی در پیاده‌سازی نقشه، سامان‌دهی و تکمیل حلقه‌های نظام ملی نوآوری، متوازن‌سازی و ارتقای ظرفیت ملی برای تغییر، بازنگری، اصلاح و تصویب ساختارها و مأموریت‌ها، تنظیم، اصلاح و تصویب قوانین و مقررات، ارزیابی و یادگیری از پیشرفت اجرای نقشه، رصد، پایش و ارزیابی شاخص‌ها و تکمیل، ترمیم و ‌به‌روز‌رسانی نقشه ‌است.