چکیده‏ ای از گزارش موسسه جهانی مکنزی در صنعت خدمات مالی، ژوئن 2016 (قسمت اول)

موسسه جهانی مکنزی (MGI ) اتاق فکر و بازوی تحقیقاتی شرکت مکنزی است که طی 25 سال فعالیت خود، با هدف کمک به راهبران کسب‌وکارها، نهادهای عمومی و مؤسسات غیردولتی برای درک عمیق تر تحولات جهانی، گزارش‏هایی را در مورد موضوعات مربوط به کسب‌وکارها و اقتصاد منتشر می‌نماید.
با تغییرات رخ داده در ایران در سال‏های اخیر، نگاه جهان به سمت این کشور دوخته‌شده و تغییرات رخ داده و در پیش‏رو را رصد می‏نمایند. گزارش موسسه جهانی مکنزی نیز بی‏شک ناشی از همین توجه و حساسیت بوجود آمده در خصوص قدرت نوظهوری همچون ایران است. واضح و مبرهن است که گزارش مؤسسات جهانی حوزه مشاوره مدیریت همچون مکنزی پیش‏آهنگ ورود شرکت‏های سرمایه‏گذاری به کشور است و به نظر می‏رسد چنین گزارش‏هایی را می‌توان به فال نیک گرفت.
در گزارش مذکور صنایع مختلفی همچون نفت و گاز، محصولات پتروشیمی، معدن، کشاورزی، صنعت خودرو، مصالح اصلی، کالاهای مصرفی روزانه و خرده فروشی، گردشگری، خدمات مالی، بیمه، خدمات حرفه ای، فناوری اطلاعات و ارتباطات، محصولات دارویی، حمل‌ونقل، خدمات عمومی، املاک و صنعت ساختمان مورد بررسی قرار گرفته است.
در نوشتار پیش‏رو، بخش خدمات مالی مورد مطالعه قرار گرفته و سعی شده است مهم‌ترین نکات این بخش به صورت خلاصه گزارش شود. بدنه اصلی گزارش مکنزی در بخش خدمات مالی متوجه چهار چالش جدی صنعت بانکداری کشور و ارائه راه‏کارهایی برای حل آنان بوده است که در بخش نخست دو چالش نخست و راه‏کارهای پیشنهادی هر یک مورد بررسی قرار می‏گیرد.
چهار چالش جدی صنعت بانکداری کشور ایران
نظام بانکی کشور ایران با چهار چالش ساختاری عمده مواجه است که در ادامه به صورت مختصر به آن‌ها پرداخته شده است. راه‏کارهای پیشنهادی برای مواجهه با آن‌ها نیز بیان شده است.
چالش اول: وابستگی بیش از حد توزیع اعتبارات به سیستم بانکی
این چالش منجر به کوچک شدن و غیر متنوع ماندن بازارهای سرمایه کشور شده است. مقایسه بخش مالی ایران با دیگر کشورها حاکی از سلطه وام‏های بانکی است و این مقایسه در واقع نشان می‏دهد اوراق بدهی عملاً در اقتصاد ایران وجود ندارد.
راه‌کار

  • تغییر رویکرد در بازار اوراق بهادار و تبدیل آن به منبعی مهم برای تأمین مالی دولت و بنگاه های بزرگ
  • طراحی و انتشار اوراق بدهی بدون ضمانت بانک ها به منظور توسعه بازار اوراق قرضه و آماده‌سازی سرمایه‌‎گذاران برای
  • یسک خرید اوراق قرضه فاقد تضمین بانکی
  • توسعه بخش بانکداری سرمایه گذاری

چالش دوم: کنترل مستقیم بانک مرکزی ایران بر نرخ‏های بهره اسمی
بانک مرکزی ایران بهره‏ای که بانک‏ها می‏توانند به سپرده‏ها پرداخته و از وام‏ها دریافت کنند، محدود می‌کند. در سال 2008 تورم بالا بدون تعدیل در محدودیت‏های نرخ‏های وام باعث شد که بانک‏ها دارایی‏های خود را به سمت بخش املاک سوق دهند. سپس تورم بالا باعث شد بانک‏ها نرخ‏های بهره بالایی را به سپرده‏ها پیشنهاد دهند، این منجر به کاهش فاصله بین نرخ بهره وام ها و سپرده ها به زیر صفر گردید و از سال 2012 تا 2014 به طور میانگین این فاصله 5/3- درصد بود.
راه‌کار

تکیه بر بازار بین بانکی به جای تعیین نرخ‏های بهره در سطح خرده ‏فروشی

  • بازار بین بانکی ایران در سال 2008 ایجاد و در حدود 17 هزار تراکنش به ارزش 380 میلیارد دلار در سال 2014 داشته است.
  • الگوی مناسب برای این اقدام، اصلاحات چشمگیر کشور چین در 5 سال گذشته است. این کشور به طور موفقیت‏ آمیزی نقدینگی، عمق و مشارکت خارجی را در بازار بین بانکی چین افزایش داده است.
  • چین به مؤسسات خارجی اجازه می‌داد در بازار اوراق قرضه بین بانکی سرمایه‌گذاری کنند. این کشور از طریق برداشتن الزامات سهمیه ‏بندی و گسترش حیطه سرمایه گذاری به قراردادهای آتی، معاوضه نرخ بهره و خرید مجدد اوراق قرضه، افزایش داد.

ترجمه و تلخیص: صادق قادری کنگاوری

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *